เก่า 13-10-11, 20:00
octavian octavian is offline
วันที่สมัคร: Jun 2011
ข้อความ: 255
จำนวนครั้งที่ได้ร่วมมหาโมทนาบุญ: 3,160
ได้รับการมหาโมทนาบุญ 1,826 ครั้ง ใน 1,826 ข้อความ
พลังบุญ: 2091
octavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished road

Book the Fourth.

But when the days were numbered, then befell
The parting of our Lord -- which was to be --
Whereby came wailing in the Golden Home,
Woe to the King and sorrow o'er the land,
But for all flesh deliverance, and that Law
Which -- whoso hears -- the same shall make him free.
Softly the Indian night sinks on the plains
At full moon in the month of Chaitra Shud,
When mangoes redden and the asôka buds
Sweeten the breeze, and Rama's birthday comes,
And all the fields are glad and all the towns.
Softly that night fell over Vishramvan,
Fragrant with blooms and jewelled thick with stars,
And cool with mountain airs sighing adown
From snow-flats on Himâla high-outspread;
For the moon swung above the eastern peaks,
Climbing the spangled vault, and lighting clear
Rohini's ripples and the hills and plains,
And all the sleeping land, and near at hand
Silvering those roof-tops of the pleasure-house,
Where nothing stirred nor sign of watching was,
Save at the outer gates, whose warders cried
Mudra, the watchword, and the countersign
Angana, and the watch-drums beat a round;
Whereat the earth lay still, except for call
Of prowling jackals, and the ceaseless trill
Of crickets on the garden grounds.
Within --
Where the moon glittered through the lace-worked stone,
Lighting the walls of pearl-shell and the floors
Paved with veined marble -- softly fell her beams
On such rare company of Indian girls,
It seemed some chamber sweet in Paradise
Where Devîs rested. All the chosen ones.
Of Prince Siddârtha's pleasure-home were there,
The brightest and most faithful of the Court,
Each form so lovely in the peace of sleep,
That you had said "This is the pearl of all!"
Save that beside her or beyond her lay
Fairer and fairer, till the pleasured gaze
Roamed o'er that feast of beauty as it roams
From gem to gem in some great goldsmith-work,
Caught by each color till the next is seen.
With careless grace they lay, their soft brown limbs
Part hidden, part revealed; their glossy hair
Bound back with gold or flowers, or flowing loose
In black waves down the shapely nape and neck.
Lulled into pleasant dreams by happy toils,
They slept, no wearier than jewelled birds
Which sing and love all day, then under wing
Fold head till morn bids sing and love again.
Lamps of chased silver swinging from the roof
In silver chains, and fed with perfumed oils,
Made with the moonbeams tender lights and shades,
Whereby were seen the perfect lines of grace,
The bosom's placid heave, the soft stained palms
Drooping or clasped, the faces fair and dark,
The great arched brows, the parted lips, the teeth
Like pearls a merchant picks to make a string,
The satin-lidded eyes, with lashes dropped
Sweeping the delicate cheeks, the rounded wrists,
The smooth small feet with bells and bangles decked,
Tinkling low music where some sleeper moved,
Breaking her smiling dream of some new dance
Praised by the Prince, some magic ring to find,
Some fairy love-gift. Here one lay full-length,
Her vina by her cheek, and in its strings
The little fingers still all interlaced
As when the last notes of her light song played
Those radiant eyes to sleep and sealed her own.
Another slumbered folding in her arms
A desert-antelope, its slender head
Buried with back-sloped horns between her breasts
Soft nestling; it was eating -- when both drowsed --
Red roses, and her loosening hand still held
A rose half-mumbled, while a rose-leaf curled
Between the deer's lips. Here two friends had dozed
Together, weaving môgra-buds, which bound
Their sister-sweetness in a starry chain,
Linking them limb to limb and heart to heart,
One pillowed on the blossoms, one on her.
Another, ere she slept, was stringing stones
To make a necklet -- agate, onyx, sard,
Coral, and moonstone -- round her wrist it gleamed
A coil of splendid color, while she held,
Unthreaded yet, the bead to close it up
Green turkis, carved with golden gods and scripts.
Lulled by the cadence of the garden stream,
Thus lay they on the clustered carpets, each
A girlish rose with shut leaves, waiting dawn
To open and make daylight beautiful.
This was the antechamber of the Prince;
But at the purdah's fringe the sweetest slept --
Gunga and Gotami -- chief ministers
In that still house of love.
The purdah hung,
Crimson and blue, with broidered threads of gold,
Across a portal carved in sandal-wood,
Whence by three steps the way was to the bower
Of inmost splendor, and the marriage-couch
Set on a dais soft with silver cloths,
Where the foot fell as though it trod on piles
Of neem-blooms. All the walls were plates of pearl,
Cut shapely from the shells of Lanka's wave;
And o'er the alabaster roof there ran
Rich inlayings of lotus and of bird,
Wrought in skilled work of lazulite and jade,
Jacynth and jasper; woven round the dome,
And down the sides, and all about the frames
Wherein were set the fretted lattices,
Through which there breathed, with moonlight and cool airs,
Scents from the shell-flowers and the jasmine sprays;
Not bringing thither grace or tenderness
Sweeter than shed from those fair presences
Within the place -- the beauteous Sâkya Prince,
And hers, the stately, bright Yasôdhara.
Half risen from her soft nest at his side,
The chuddah fallen to her waist, her brow
Laid in both palms, the lovely Princess leaned
With heaving bosom and fast falling tears.
Thrice with her lips she touched Siddârtha's hand,
And at the third kiss moaned, "Awake, my Lord!
Give me the comfort of thy speech!" Then he --
"What is it with thee, O my life?" but still
She moaned anew before the words would come;
Then spake, "Alas, my Prince! I sank to sleep
Most happy, for the babe I bear of thee
Quickened this eve, and at my heart there beat
That double pulse of life and joy and love
Whose happy music lulled me, but -- aho! --
In slumber I beheld three sights of dread,
With thought whereof my heart is throbbing yet.
I saw a white bull with wide branching horns,
A lord of pastures, pacing through the streets,
Bearing upon his front a gem which shone
As if some star had dropped to glitter there,
Or like the kantha-stone the great Snake keeps
To make bright daylight underneath the earth.
Slow through the streets towards the gates he paced,
And none could stay him, though there came a voice
From Indra's temple, 'If ye stay him not,
The glory of the city goeth forth.'
Yet none could stay him. Then I wept aloud,
And locked my arms about his neck, and strove,
And bade them bar the gates; but that ox-king
Bellowed, and, lightly tossing free his crest,
Broke from my clasp, and bursting through the bars,
Trampled the warders down and passed away.
The next strange dream was this: Four Presences
Splendid, with shining eyes, so beautiful
They seemed the Regents of the Earth who dwell
On Mount Sumeru, lighting from the sky
With retinue of countless heavenly ones,
Swift swept unto our city, where I saw
The golden flag of Indra on the gate
Flutter and fall; and lo! there rose instead
A glorious banner, all the folds whereof
Rippled with flashing fire of rubies sewn
Thick on the silver threads, the rays wherefrom
Set forth new words and weighty sentences
Whose message made all living creatures glad;
And from the east the wind of sunrise blew
With tender waft, opening those jewelled scrolls
So that all flesh might read; and wondrous blooms
Plucked in what clime I know not -- fell in showers,
Colored as none are colored in our groves."
Then spake the Prince: "All this, my Lotus-flower!
Was good to see."
"Ay, Lord," the Princess said,
Save that it ended with a voice of fear
Crying, 'The time is nigh! the time is nigh!'
Thereat the third dream came; for when I sought
Thy side, sweet Lord! ah, on our bed there lay
An unpressed pillow and an empty robe --
Nothing of thee but those! -- nothing of thee,
Who art my life and light, my king, my world!
And sleeping still I rose, and sleeping saw
Thy belt of pearls, tied here below my breasts,
Change to a stinging snake; my ankle-rings
Fall off, my golden bangles part and fall;
The jasmines in my hair wither to dust;
While this our bridal-couch sank to the ground,
And something rent the crimson purdah down;
Then far away I heard the white bull low,
And far away the embroidered banner flap,
And once again that cry, 'The time is come!'
But with that cry -- which shakes my spirit still
I woke! O Prince! what may such visions mean
Except I die, or -- worse than any death --
Thou shouldst forsake me or be taken?"
As the last smile of sunset was the look
Siddârtha bent upon his weeping wife.
"Comfort thee, dear!" he said, "if comfort lives
In changeless love; for though thy dreams may be
Shadows of things to come, and though the gods
Are shaken in their seats, and though the world
Stands nigh, perchance, to know some way of help,
Yet, whatsoever fall to thee and me,
Be sure I loved and love Yasôdhara.
Thou knowest how I muse these many moons,
Seeking to save the sad earth I have seen;
And when the time comes, that which will be will.
But if my soul yearns sore for souls unknown,
And if I grieve for griefs which are not mine,
Judge how my high-winged thoughts must hover here
O'er all these lives that share and sweeten mine
So dear! and thine the dearest, gentlest, best,
And nearest. Ah, thou mother of my babe!
Whose body mixed with mine for this fair hope,
When most my spirit wanders, ranging round
The lands and seas -- as full of ruth for men
As the far-flying dove is full of ruth
For her twin nestlings -- ever it has come
Home with glad wing and passionate plumes to thee,
Who art the sweetness of my kind best seen,
The utmost of their good, the tenderest
Of all their tenderness, mine most of all.
Therefore, whatever after this betide,
Bethink thee of that lordly bull which lowed,
That jewelled banner in thy dream which waved
Its folds departing, and of this be sure,
Always I loved and always love thee well,
And what I sought for all sought most for thee.
But thou, take comfort; and, if sorrow falls,
Take comfort still in deeming there may be
A way of peace on earth by woes of ours;
And have with this embrace what faithful love
Can think of thanks or frame for benison --
Too little, seeing love's strong self is weak --
Yet kiss me on the mouth, and drink these words
From heart to heart therewith, that thou mayst know --
What others will not -- that I loved thee most
Because I loved so well all living souls.
Now, Princess! rest, for I will rise and watch."
Then in her tears she slept, but sleeping sighed --
As if that vision passed again -- "The time!
The time is come!" Where at Siddârtha turned,
And, lo! the moon shone by the Crab the stars
In that same silver order long foretold
Stood ranged to say, "This is the night choose thou
The way of greatness or the way of good:
To reign a King of kings, or wander lone,
Crownless and homeless, that the world be helped."
Moreover, with the whispers of the gloom
Came to his ears again that warning song,
As when the Devas spoke upon the wind:
And surely Gods were round about the place
Watching our Lord, who watched the shining stars.
"I will depart," he spake; "the hour is come!
Thy tender lips, dear sleeper, summon me
To that which saves the earth but sunders us;
And in the silence of yon sky I read
My fated message flashing. Unto this
Came I, and unto this all nights and days
Have led me; for I will not have that crown
Which may be mine: I lay aside those realms
Which wait the gleaming of my naked sword:
My chariot shall not roll with bloody wheels
From victory to victory, till earth
Wears the red record of my name. I choose
To tread its paths with patient, stainless feet,
Making its dust my bed, its loneliest wastes
My dwelling, and its meanest things my mates:
Clad in no prouder garb than outcasts wear,
Fed with no meats save what the charitable
Give of their will, sheltered by no more pomp
Than the dim cave lends or the jungle-bush.
This will I do because the woful cry
Of lifeand all flesh living cometh up
Into my ears, and all my soul is full
Of pity for the sickness of this world;
Which I will heal, if healing may be found
By uttermost renouncing and strong strife.
For which of all the great and lesser Gods
Have power or pity? Who hath seen them -- who?
What have they wrought to help their worshippers?
How hath it steaded man to pray, and pay
Tithes of the corn and oil, to chant the charms,
To slay the shrieking sacrifice, to rear
The stately fane, to feed the priests, and call
On Vishnu, Shiva, Surya, who save
None -- not the worthiest -- from the griefs that teach
Those litanies of flattery and fear
Ascending day by day, like wasted smoke?
Hath any of my brothers 'scaped thereby
The aches of life, the stings of love and loss,
The fiery fever and the ague-shake,
The slow, dull sinking into withered age,
The horrible dark death -- and what beyond
Waits -- till the whirling wheel comes up again,
And new lives bring new sorrows to be borne,
New generations for the new desires
Which have their end in the old mockeries?
Hath any of my tender sisters found
Fruit of the fast or harvest of the hymn,
Or bought one pang the less at bearing-time
For white curds offered and trim tulsi-leaves?
Nay; it may be some of the Gods are good
And evil some, but all in action weak;
Both pitiful and pitiless, and both --
As men are -- bound upon this wheel of change,
Knowing the former and the after lives.
For so our scriptures truly seem to teach,
That -- once, and wheresoe'er, and whence begun --
Life runs its rounds of living, climbing up
From mote, and gnat, and worm, reptile, and fish,
Bird and shagged beast, man, demon, deva, God,
To clod and mote again; so are we kin
To all that is; and thus, if one might save
Man from his curse, the whole wide world should share
The lightened horror of this ignorance
Whose shadow is chill fear, and cruelty
Its bitter pastime. Yea, if one might save
And means must be! There must be refuge! Men
Perished in winter-winds till one smote fire
From flint-stones coldly hiding what they held,
The red spark treasured from the kindling sun.
They gorged on flesh like wolves, till one sowed corn,
Which grew a weed, yet makes the life of man;
They mowed and babbled till some tongue struck speech,
And patient fingers framed the lettered sound.
What good gift have my brothers, but it came
From search and strife and loving sacrifice?
If one, then, being great and fortunate,
Rich, dowered with health and ease, from birth designed
To rule -- if he would rule -- a King of kings
If one, not tired with life's long day but glad
I' the freshness of its morning, one not cloyed
With love's delicious feasts, but hungry still;
If one not worn and wrinkled, sadly sage,
But joyous in the glory and the grace
That mix with evils here, and free to choose
Earth's loveliest at his will: one even as I,
Who ache not, lack not, grieve not, save with griefs
Which are not mine, except as I am man;
If such a one, having so much to give,
Gave all, laying it down for love of men,
And thenceforth spent himself to search for truth,
Wringing the secret of deliverance forth,
Whether it lurk in hells or hide in heavens.
Or hover, unrevealed, nigh unto all:
Surely at last, far off, sometime, somewhere,
The veil would lift for his deep-searching eyes,
The road would open for his painful feet,
That should be won for which he lost the world,
And Death might find him conqueror of death.
This will I do, who have a realm to lose
Because I love my realm, because my heart
Beats with each throb of all the hearts that ache,
Known and unknown, these that are mine and those
Which shall be mine, a thousand million more
Saved by this sacrifice I offer now.
Oh, summoning stars! I come! Oh, mournful earth!
For thee and thine I lay aside my youth,
My throne, my joys, my golden days, my nights,
My happy palace -- and thine arms, sweet Queen!
Harder to put aside than all the rest!
Yet thee, too, I shall save, saving this earth;
And that which stirs within thy tender womb,
My child, the hidden blossom of our loves,
Whom if I wait to bless my mind will fail.
Wife! child! father! and people! ye must share
A little while the anguish of this hour
That light may break and all flesh learn the Law.
Now am I fixed, and now I will depart,
Never to come again till what I seek
Be found -- if fervent search and strife avail."
So with his brow he touched her feet, and bent
The farewell of fond eyes, unutterable,
Upon her sleeping face, still wet with tears;
And thrice around the bed in reverence,
As though it were an altar, softly stepped
With clasped hands laid upon his beating heart,
"For never," spake he, "lie I there again!"
And thrice he made to go, but thrice came back,
So strong her beauty was, so large his love:
Then, o'er his head drawing his cloth, he turned
And raised the purdah's edge:
There drooped, close-hushed,
In such sealed sleep as water-lilies know,
The lovely garden of his Indian girls;
That twin dark-petalled lotus-buds of all
Gunga and Gotami -- on either side,
And those, their silk-leaved sisterhood, beyond.
Pleasant ye are to me, sweet friends!" he said,
And dear to leave; yet if I leave ye not
What else will come to all of us save eld
Without assuage and death without avail?
Lo! as ye lie asleep so must ye lie
A-dead; and when the rose dies where are gone
Its scent and splendor? when the lamp is drained
Whither is fled the flame? Press heavy, Night!
Upon their down-dropped lids and seal their lips,
That no tear stay me and no faithful voice.
For all the brighter that these made my life,
The bitterer it is that they and I,
And all, should live as trees do -- so much spring,
Such and such rains and frosts, such winter-times,
And then dead leaves, with maybe spring again,
Or axe-stroke at the root. This will not I,
Whose life here was a God's! -- this would not I,
Though all my days were godlike, while men moan
Under their darkness. Therefore farewell, friends!
While life is good to give, I give, and go
To seek deliverance and that unknown Light!"
Then, lightly treading where those sleepers lay,
Into the night Siddartha passed: its eyes,
The watchful stars, looked love on him: its breath,
The wandering wind, kissed his robe's fluttered fringe
The garden-blossoms, folded for the dawn,
Opened their velvet hearts to waft him scents
From pink and purple censers: o'er the land,
From Himalay unto the Indian Sea,
A tremor spread, as if earth's soul beneath
Stirred with an unknown hope; and holy books
Which tell the story of our Lord -- say, too,
That rich celestial musics thrilled the air
From hosts on hosts of shining ones, who thronged
Eastward and westward, making bright the night --
Northward and southward, making glad the ground.
Also those four dread Regents of the Earth,
Descending at the doorway, two by two, --
With their bright legions of Invisibles
In arms of sapphire, silver, gold, and pearl --
Watched with joined hands the Indian Prince, who stood,
His tearful eyes raised to the stars, and lips
Close-set with purpose of prodigious love.
Then strode he forth into the gloom and cried,
"Channa, awake! and bring out Kantaka!"
"What would my Lord?" the charioteer replied --
Slow-rising from his place beside the gate --
To ride at night when all the ways are dark?"
"Speak low," Siddârtha said, "and bring my horse,
For now the hour is come when I should quit
This golden prison where my heart lives caged
To find the truth; which henceforth I will seek,
For all men's sake, until the truth be found."
"Alas! dear Prince," answered the charioteer,
"Spake then for nought those wise and holy men
Who cast the stars and bade us wait the time
When King Suddhôdana's great son should rule
Realms upon realms, and be a Lord of lords?
Wilt thou ride hence and let the rich world slip
Out of thy grasp, to bold a beggar's bowl?
Wilt thou go forth into the friendless waste
That hast this Paradise of pleasures here?"
The Prince made answer, "Unto this I came,
And not for thrones: the kingdom that I crave
Is more than many realms -- and all things pass
To change and death. Bring me forth Kantaka!"
"Most honored," spake again the charioteer,
Bethink thee of my Lord thy father's grief!
Bethink thee of their woe whose bliss thou art --
How shalt thou help them, first undoing them?"
Siddârtha answered, "Friend, that love is false
Which clings to love for selfish sweets of love
But I, who love these more than joys of mine --
Yea, more than joy of theirs -- depart to save
Them and all flesh, if utmost love avail
Go, bring me Kantaka!"
Then Channa said,
"Master, I go!" and forthwith, mournfully,
Unto the stall he passed, and from the rack
Took down the silver bit and bridle-chains,
Breast-cord and curb, and knitted fast the straps,
And linked the hooks, and led out Kantaka:
Whom tethering to the ring, he combed and dressed,
Stroking the snowy coat to silken gloss;
Next on the steed he laid the numdah square,
Fitted the saddle-cloth across, and set
The saddle fair, drew tight the jewelled girths,
Buckled the breech-bands and the martingale,
And made fall both the stirrups of worked gold.
Then over all he cast a golden net,
With tassels of seed-pearl and silken strings,
And led the great horse to the palace door,
Where stood the Prince; but when he saw his Lord.
Right glad he waxed and joyously he neighed,
Spreading his scarlet nostrils; and the books
Write, "Surely all had heard Kantaka's neigh,
And that strong trampling of his iron heels,
Save that the Devas laid their unseen wings
Over their ears and kept the sleepers deaf."
Fondly Siddârtha drew the proud head down,
Patted the shining neck, and said, "Be still,
White Kantaka! be still, and bear me now
The farthest journey ever rider rode;
For this night take I horse to find the truth,
And where my quest will end yet know I not,
Save that it shall not end until I find.
Therefore to-night, good steed, be fierce and bold!
Let nothing stay thee, though a thousand blades
Deny the road! let neither wall nor moat
Forbid our flight! Look! if I touch thy flank
And cry, 'On, Kantaka!' let whirlwinds lag
Behind thy course! Be fire and air, my horse!
To stead thy Lord, so shalt thou share with him
The greatness of this deed which helps the world
For therefore ride I, not for men alone,
But for all things which, speechless, share our pain
And have no hope, nor wit to ask for hope.
Now, therefore, bear thy master valorously!"
Then to the saddle lightly leaping, he
Touched the arched crest, and Kantaka sprang forth
With armed hoofs sparkling on the stones and ring
Of champing bit; but none did hear that sound,
For that the Suddha Devas, gathering near,
Plucked the red mohra-flowers and strewed them thick
Under his tread, while hands invisible
Muffled the ringing bit and bridle chains.
Moreover, it is written when they came
Upon the pavement near the inner gates,
The Yakshas of the air laid magic cloths
Under the stallion's feet, so that he went
Softly and still.
But when they reached the gate
Of tripled brass -- which hardly fivescore men
Served to unbar and open -- lo! the doors
Rolled back all silently, though one might hear
In daytime two koss off the thunderous roar
Of those grim hinges and unwieldy plates.
Also the middle and the outer gates
Unfolded each their monstrous portals thus
In silence as Siddârtha and his steed
Drew near; while underneath their shadow lay,
Silent as dead men, all those chosen guards --
The lance and sword let fall, the shields unbraced,
Captains and soldiers -- for there came a wind,
Drowsier than blows o'er Malwa's fields of sleep,
Before the Prince's path, which, being breathed,
Lulled every sense aswoon: and so he passed
Free from the palace.
When the morning star
Stood half a spear's length from the eastern rim,
And o'er the earth the breath of morning sighed
Rippling Anoma's wave, the border-stream,
Then drew he rein, and leaped to earth and kissed
White Kantaka betwixt the ears, and spake
Full sweet to Channa: "This which thou hast done
Shall bring thee good and bring all creatures good.
Be sure I love thee always for thy love.
Lead back my horse and take my crest-pearl here,
My princely robes, which henceforth stead me not,
My jewelled sword-belt and my sword, and these
The long locks by its bright edge severed thus
From off my brows. Give the King all, and say
Siddârtha prays forget him till he come
Ten times a Prince, with royal wisdom won
From lonely searchings and the strife for light;
Where, if I conquer, lo! all earth is mine --
Mine by chief service! -- tell him -- mine by love
Since there is hope for man only in man,
And none hath sought for this as I will seek,
Who cast away my world to save my world."

บทที่ ๔


ในที่สุด วันกำหนดที่พระผู้มีพระภาคเจ้าจะทรงสละโลกียสุขและอำนาจอันใหญ่หลวง ไปบำเพ็ญญาณเพื่อจะหาทางดับทุกข์ และแสวงสุขอันไม่มีที่สิ้นสุดก็มาถึง

วันนั้นเป็นวันขึ้นสิบห้าค่ำ เดือนเมษายน พระจันทร์เต็มดวงสว่าง ส่องแสงอันสุกสกาวเป็นนวลใยลงจับต้นมะม่วง ซึ่งมีลูกเป็นพวงสุกหอม ดอกอโศกเริ่มบานส่งกลิ่นหอมหวน ไปทั่วทั้งพระนคร ลมพัดเฉื่อย ๆ ลงมาจากยอดเขาหิมาลัย แสงนวลใยของดวงจันทร์กระจ่างจับโลกดูแจ่มใส สรรพสำเนียงใด ๆ ก็เงียบสงัด แว่วแต่เสียงจิ้งหรีดและเรไรกรีดร้องระงมไปทั่วสนามหญ้า นานๆ จึงจะได้ยินเสียงทหารยามตีกลอง และร้องขานเวลาเปลี่ยนเวร มันเป็นเวลาอันเงียบสงัด และเป็นสุข

แต่ในคืนวันนั้นเอง พระนางยโสธราผู้ยอดรักของพระบรมโอรส หาอาจบรรทมหลับสนิทไม่ พระเทวีหวาดผวา สะดุ้งตื่นทั้งองค์ แล้วกันแสงไห้ จับพระหัตถ์พระสวามีมาจูบถึงสามครั้ง ด้วยพระอาการหวนละห้อย พระสิทธัตถะตื่นบรรทมขึ้นถามว่า กันแสงด้วยเรื่องอะไรกัน พระนางเล่าถวายว่า พอหลับเนตรลงก็ทรงเห็นสามสิ่งน่าสะพรึงกลัว

เมื่อหลับเนตรครั้งแรก ทรงเห็นโคเผือกผู้ขาวผ่องตัวหนึ่ง กายกำยำสมเป็นจ่าฝูง ที่หน้าโคนั้นมีแก้วมณีเม็ดใหญ่ซึ่งตกลงมาจากฟากฟ้ามาติดอยู่ รัศมีดวงมณีนั้นโชติช่วงชัชวาลยิ่งนัก วัวผู้เดินอย่างแช่มช้าออกพระทวารไป หามีใครขัดขวางไว้ไม่ ทั้ง ๆ ที่มีเสียงร้องลงมาจากเบื้องบนว่า ถ้าปล่อยโคออกไปแล้ว ความรุ่งเรืองพระนครจะหมดไปด้วย พระนางทรงร้องสั่งให้คนปิดพระทวารไว้มั่น และพระองค์ก็ทรงกอดคอโคนั้นไว้ แต่โคพยศแผดเสียงร้องก้องกังวานแล้วเผ่นทะยานออกนอกประตูไป พระนางก็ทรงสะดุ้งผวาขึ้น

ครั้นระงับหลับเนตรลงใหม่ ก็ทรงสุบินเห็นเทพเจ้าสี่องค์เสด็จลงมาจากฟากฟ้ามาสู่พระนครนี้ ในขณะเดียวกัน ธงชัยหน้ารถทรงอินทราธิราชก็หักสะบั้น แล้วมีธงใหม่ขึ้นปลิวสะบัดแทน ธงนั้นมีรัศมีสีแดงสดใส มีอักษรเงินปักไว้ เมื่อใครอ่านเข้าก็มีความยินดียิ่ง ลมพัดมาเฉื่อย ๆ คลี่ธงออกให้คนเห็นตัวหนังสือ แล้วบันดาลมีดอกไม้สีต่าง ๆ โปรยปราย ลงมาดังสายฝน อันพรรณบุปผาชนิดนี้ในพระอุทยานหามีไม่

พระสวามีตรัสว่า ฝันอย่างนี้ก็ดีแล้วนี่

แต่พระนางทรงเล่าคือไปว่า ยังมีอีกเพคะ ในตอนท้ายของฝัน หม่อมฉันได้ยินเสียงร้องดังสนั่นหวั่นไหวว่า จวนถึงเวลาแล้ว เวลากำหนดใกล้เข้ามาแล้ว หม่อมฉันเลยสะดุ้งตกใจตื่นขึ้น

พอหลับไปอีกเป็นครั้งที่สาม ก็ทรงสุบินว่า พระนางหวาดผวาลุกขึ้นในตอนดึก ลืมพระเนตรดูทั้ง ๆ ไม่เห็นพระสวามี พบแต่เขนยเปล่ากับฉลองพระองค์ทิ้งไว้ พระนางทรงหวั่นหวาดยิ่งนัก และพอขยับองค์ลุกขึ้นนั่ง สายสะอิ้งซึ่งพระสวามีประทานให้ก็กลับเป็นงูพิษ กำไลข้อบาทหล่นกระจาย สายสังวาลขาดหลุด พุทธชาดซึ่งแซมเกศาอยู่ก็เ**่ยวแห้ง พระวิสูตรขาดหล่น แล้วก็ได้สดับเสียงโคเผือกร้องมาแต่ไกล และอีกครั้งหนึ่งมีเสียงร้องว่า ถึงเวลากำหนดแล้ว

เล่าจบแล้วพระนางก็กันแสงไห้ ทูลถามว่าสุบินนี้หมายความว่าพระนางจะสิ้นพระชนม์ หรือว่าจะทรงประสบความร้ายแรงยิ่งไปกว่ามัจจุภัย คือการถูกพระภัสดาทอดทิ้ง หรือว่าพระสวามีจะถูกทำร้ายลักพาไปเสีย

พระสิทธัตถะทรงพิศดูพระพักตร์เทวี พระเนตรเปี่ยมไปด้วยความกรุณา ตรัสปลอบพระนางว่า พระองค์ทรงรักนางอยู่เสมอ แม้พระสุบินนั้นเป็นนิมิตบอกถึงมรรคอันจะนำไปสู่ความสุขและความปลอดภัยของโลก ก็ขอให้ทรงแน่พระทัยว่า พระองค์ทรงรักเธออยู่เสมอ พระนางก็ได้ทรงทราบแล้วว่า พระองค์ทรงวิตกถึงความทุกข์ของชาวโลกมานานแล้ว และใคร่จะทรงหาหนทางดับทุกข์ให้เขาเหล่านี้ พระทัยของพระองค์หาได้แปรไปรักนางอื่นไม่ หากมีเหตุใดเกิดขึ้น ขอให้นึกถึงโคผู้และธงอันสดใสนั้นเถิด อันใดที่พระองค์ทรงเสาะแสวงหาเพื่อความสุขของชาวโลกทั้งหลาย ก็จะต้องนำสุข อันสูงสุดมาสู่พระนางด้วยเหมือนกัน

เธอก็ทราบอยู่แล้วว่า ใจของพี่เป็นอย่างไร พี่รักเธอมากที่สุด เพราะว่าใจของพี่นั้น รักสัตว์มีชีวิตทั้งหมดทีเดียว ขอให้หลับเสียเถิดและไม่ต้อง สะดุ้งหวาดผวา พี่จะเฝ้าดูแลอันตรายให้

ดังนั้น พระนางยโสธราก็บรรทมหลับไปอย่างว่าง่าย หลับไปทั้ง ๆ ที่น้ำพระเนตรยังอาบพักตร์และพระทัยหวาดผวา เพราะทรงสดับเสียงว่า ถึงเวลาแล้ว ถึงเวลาแล้ว มิได้ขาดเลย

ในยามนั้น รัชนีเต็มดวงกำลังขึ้นสูง ท้องฟ้าปราศจากเมฆหมอก รัศมีสีเงินยวงกระจ่างจับโลก ดูประดุจกลางวัน และจันทร์เพ็ญในคืนนั้นก็เสมือนจะกล่าวถ้อยทูลว่า

ราตรีนี้ เหมาะที่สุดแล้ว พระเจ้าข้า พระองค์เสด็จมาถึงทางแยกแล้ว จะทรงเลือกเอาทางของจักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่ เคลื่อนล้อรถไปบน ความสมบูรณ์พูนสุข หรือจะทรงเลือกทางทุรกันดาร เสด็จโดย องค์เดียวไปโปรดสัตว์ทั้งหลายในโลก

และในเวลาเดียวกัน นั้น พระมหาโพธิสัตว์ทรงสดับเสียงทูลจากที่มืดว่า ถึงเวลา แล้ว- ถึงเวลาแล้ว เมื่อทรงได้ยินเสียงนี้พระบรมโอรสก็ทรงตะลึง พระเนตรจับนิ่งอยู่ที่ดวงรัชนีอันแจ่มใสและบริสุทธิ์

จริงหรือ เวลาได้มาถึงแล้ว ที่ยโสธราสุบินไปว่า ถึงเวลาที่เราจะจากโลกนี้ไปแสวงธรรมมาถึงแล้วนั้นจริงหรือ เธอได้รู้ล่วงหน้าและอ่านชะตาของเราออก ที่จริงก็ถูกของเธอแล้ว เราเกิดมาเพื่อความสุขของผู้อื่น เราไม่เคยต้องการชักดาบ และให้ล้อรถของเราหมุนไปในทะเลเลือดและบนซากศพเลย เราต้องการเดินไปตามทาง ซึ่งสะอาดผ่องแผ้ว ปราศจากเวร แม้เราจะนอนบนพื้นดิน กินอาหารอันเขาบริจาคให้ และแต่งกายอย่างคนโซก็ตาม เราจะประพฤติตนอย่างนั้น เพราะเราไม่อาจทนดื่มด่ำความสุขอยู่ในวัง แล้วทิ้งผู้อื่นให้ทรมานอยู่ได้

อนิจจา เศร้านัก โลกเรานี้เศร้านัก ใครเล่าจะช่วยโลกได้ พระเจ้าหรือ พระอินทร์ พระพรหม หรือ เรายังไม่เห็นว่าพระองค์ทรงช่วยใครเลย กองไฟที่ เขาก่อขึ้นบูชา และอ้อนวอนขอความช่วยเหลือนั้นมีประโยชน์อันใด ควันไฟลอยขึ้นสูง แล้วก็หายไปในท้องฟ้า มนุษย์ผู้บนบวงสรวงยังจะได้พ้นทุกข์ พ้นความเจ็บไข้ และพ้นความตายหรือ

อนิจจา ใครเล่าจะพ้นความเกิด ความตาย ความว่ายวนอยู่ในวัฏสงสารได้ แม้พระพรหมเอง พระคัมภีร์ก็ยังบอกว่าเวียนเกิดเวียนตายเหมือนกัน ไม่ผิดอะไรกับมนุษย์ และไม่ผิดอะไรกับสัตว์สี่เท้าสองเท้าและเลื้อยคลาน โลกเรานี้มืดนัก เรายังเต็มไปด้วยความไม่รู้ ความหวาดกลัว ความมัวเมาขมขื่น เราทั้งหลายตกอยู่ในห้วงทุกข์เดียวกันทั้งสิ้น

เราไม่ควรจะนิ่งอยู่ในความเพลินเพลิน ในเมื่อคนอื่น เขาต้องทุกข์ และอีกประการหนึ่ง เราเองก็หาอาจหลีกพ้น โรคาพยาธิ ความแก่และความตายได้ไม่ เราจะสละเสียซึ่งความสุขนี้ ไปแสวงหาความจริง ค้นความลับ ซึ่งแฝงอยู่ในทุกสิ่งทุกอย่าง แล้วนำความรู้นั้นมาช่วยชาวโลกทั้งหลายให้พ้นทุกข์ดีกว่า อันสมบัติในโลกนี้หายั่งยืนและหาอาจทำเราให้เป็นสุขได้ตลอดไปไม่

เมื่อทรงรำพึงถึงความทุกข์ และความเวียนว่ายอยู่ในห้วงทุกข์ของมนุษย์ทั้งหลายแล้ว พระผู้ทรงสมภพมาเพื่อช่วยโลกให้พ้นจากความมืดมน ก็เปี่ยมไปด้วยความรักและความสงสารในชาวโลก พระหทัยไหวหวั่นประหนึ่งว่าความทุกข์ทั้งหลายนั้นเป็นของพระองค์เอง ตัดสินพระทัยได้ทันทีว่า จะยอมเสียสละอำนาจและราชสมบัติมไหศวรรย์ ยอมสละแม้กระทั่งพระบิดา และพระชายาผู้เป็นที่รักยิ่งพระหฤทัย

ยโสธราเอ๋ย พี่ขอจากไปก่อน ลูกน้อยของเราก็เช่นกัน ทูลกระหม่อมพระบิดาของหม่อมฉัน ยโสธราผู้เป็นที่รัก ลูกน้อยและชาวเมืองทั้งปวง ขอให้ทนความทุกข์รอไปสักหน่อยหนึ่งก่อน ขอลาออกไปเรียนพระธรรม นำแสงสว่างกลับมาให้ ตราบใดที่ยังไม่พบหนทางอันดับทุกข์ได้โดยสิ้นเชิงแล้ว จะไม่ขอกลับมาเป็นอันขาด

แล้วพระสวามีหนุ่มก็โน้มพระองค์ลงจุมพิตยโสธราแต่เบาๆ ด้วยเกรงว่าพระนางจะทรงตื่นบรรทมขึ้น เขยื้อนพระองค์ออกมาห่าง แล้วเพ่งพินิจดูพระชายายอดหทัยด้วยความรักและอาลัยอย่างสุดซึ้ง ถ้อยคำที่ร่ำไห้นั้นครวญอยู่แต่ภายใน เพราะพระองค์มิอาจเอ่ยโอษฐ์ออกวาจาให้ไปกระทบโสตพระนางได้ ทรงเกรงไปว่า พระวาจาอันเบาที่สุดนั้นจะไปสัมผัสประสาทอันหวาดไหวเป็นที่สุดแล้ว และมันจะทำให้พระนางทรงตื่นขึ้น ขัดขวางการเสด็จออกทรงผนวชของพระองค์เสีย ความรักความอาลัยนั้นสุดกลั้นได้ พระองค์ทรงปล่อยให้น้ำพระเนตรไหลลงอาบพระพักตร์ไม่ขาดสาย ค่อย ๆ ขยับพระองค์ลงจากพระแท่นบรรทม เสด็จเวียนประทักษิณสามรอบพระชายา เพื่อกันภัยมิให้มาแผ้วพานผู้เป็นที่รักซึ่งอยู่หลัง แล้วทรงยกพระกรกุมพระอุระ กันมิให้ดวงหทัยอันเต้นนั้นส่งเสียงออกมาให้กระทบโสตพระนาง จรดปลายพระบาทดำเนินไปทางพระทวารโดยเงียบ ยังไม่ทันออกไปก็ทรงชะงักด้วยหวนอาลัย พระนาง แต่ทรงหวนไปหวนมาอยู่ดังนั้นถึงสามครั้ง ในที่สุดก็ทรงตัดสินพระทัยได้อย่างเด็ดขาด ทรงหยิบพระภูษาขึ้นคลุมพระเศียร แล้วเปิดพระวิสูตรออกไปทันที โดยไม่เหลียวมองมาเบื้องพระปฤษฎางค์อีกเลย

เบื้องหน้าพระวิสูตรนั้น เหล่านางสนมกำนัลนอนหลับอยู่ดารดาษ มองดูประดุจดอกบัวอันหุบกลีบในเวลากลางคืน นางโคตมีและคุงคาฝาแฝดทั้งคู่ผู้นัยน์ตาดำสนิท กำลังหลับเนตรพริ้มอยู่เคียงกัน พระมหาโพธิสัตว์เสด็จผ่าน ทอดพระเนตรเห็นก็ตรัสว่า

ลาก่อนเธอผู้เป็นที่รัก เราจะต้องขอลาไปก่อน เพราะถ้าเราไม่ไป เธอจะต้องตายสูญหายไปตามธรรมดาโลก แต่ว่าเมื่อตายไปแล้วไปไหนไม่มีใครรู้ เหมือนกุหลาบซึ่งเ**่ยวแห้งลงแล้ว สีอันสวยงามของมันหายไปไหน เมื่อเทียนดับ เปลวเพลิงหายไปไหน ถ้าหากเราขืนอยู่กับพวกเธอด้วยความสนุกสบายต่อไป เราจะไม่มีวันรู้เรื่องนั้นเลยเป็นอันขาด แม้ว่าจะสุขสบาย เราก็อยู่ไม่ได้เป็นอันขาด หัวใจเราระทมไปด้วยทุกข์ ในเมื่อเห็นคนอื่นต้องเป็นเหยื่อของความทุกข์ ลาก่อน เราขอลาเพื่อนรักทั้งหลายไปนำแสงสว่างนั้นกลับมา

แล้วพระผู้ยอมตัดขาดจากความสุขก็จรดปลายพระบาท ค่อย ๆ ก้าวไปยังที่ซึ่งไม่มีแสงโคม กษณะนั้นรัชนีเปล่งแสงจ้ากระจ่างงามน่ารักยิ่งขึ้นกว่าเดิม ดุจทอดสายตาลงมาดูพระองค์ฉะนั้น ลมโชยมาอ่อน ๆ ชายฉลองพระองค์สะบัดพลิ้ว ดอกไม้ในสวนก็แย้มกลีบออกดังยามรุ่งอรุณ สีเหลือง แดง ชมพู ม่วงตระการตา พระพายพัดมาในคราวใด กลิ่นหอมหวนก็ตลบอบอวลไปทั้งสิ้นในคราวนั้น แผ่นดินไหวสะเทือนเลื่อนลั่น ประหนึ่งว่า อุระพระธรณีเต้นโดดด้วยความปรีดาเป็นที่ยิ่ง ในการเสด็จออกทรงผนวช เทพเจ้าทุกห้องฟ้าแซ่ซ้องสาธุการ บรรเลงดุริยางค์ดนตรีวังเวงหวานไปทั่วทิศานุทิศ

พระโอรสทรงปลุกมหาดเล็กว่า ฉันนะลุกขึ้นเถอะ ช่วยผูกม้าให้เราที

อะไรกันพระเจ้าข้า จะทรงอาชาในเวลาดึกดื่นอย่างนี้หรือพระเจ้าข้า นายฉันนะผลุดลุกขึ้น และออกอุทานด้วยความประหลาดใจ

จุ๊ย์ ค่อย ๆ หน่อย ฉันนะ ถึงเวลาแล้วที่เราจะหนีกรงทองออกไปแสวงหาความจริง และหนทางดับความทุกข์ทั้งหมดให้สิ้นไป เพื่อจะได้กลับมาช่วยคนทุกคน

อนิจจา นี่ก็เป็นจริงดังพระดาบสทำนายแล้วพระเจ้าข้า การเสด็จทุรกันดารในป่า ทรมานพระกายนั้น เป็นความดีอยู่หรือ

ฉันนะ เราเกิดมาเพื่อประโยชน์อันนี้ให้แก่ผู้อื่น เราไม่ใช่จักรพรรดิ รัฐสีมาของเรานั้นกว้างขวางกว่าดินแดน ซึ่งเต็มไปด้วยมรณภัยมากนัก ฉันนะ ขอม้าให้เราเถิด

พระเจ้าข้า แล้วพระชนกเล่า พระองค์ก็จะทรงโศกเศร้า หทัยสลาย เพราะความสุขของพระบิดานั้นอยู่ที่การได้เห็นพระองค์ทรงเป็นมหาจักรพรรดิดังนี้ แล้วพระยุพราชจะกลับมาโปรดพระบิดาได้อย่างไร พระเจ้าข้า

ความรัก ซึ่งเต็มไปด้วยห่วงผูกพันนั้นมิชอบดอก เรารักบิดาเราเหมือนอัน แต่รักความจริง และรักที่จะสร้างความสุขให้แก่โลกมากกว่า ฉันนะ ขอม้าให้ฉันเถิด

นายฉันนะเหลือที่จะทัดทานได้ ก็ลุกขึ้นไปหาม้ากัณฐกะด้วยใจสลดระทด จัดแจงแปรงขนให้ แล้วผูกอาน รัดสายหนังฝังเพชรโชติช่วง ใส่โกลนทองทั้งคู่ เสร็จแล้วนำมาถวาย อัสดรแสนรู้มองเห็นเจ้านาย ก็วิ่งเข้าหาร้องก้องสนั่นด้วยความยินดี แต่เทพเจ้าปิดกรรณคนทั้งหลายหาให้ได้ยินไม่

พระสิทธัตถะจับเส้นผมม้า ตบคอ แล้วก็ระซิบบอกอาชาไนยว่า กัณฐกะ อย่าเอะอะไปนะ เราจะไปแสวงหาความจริงเพื่อเอามาช่วยทุกข์คนทั้งหลาย จะไปพบ ณ ที่ใด นั้น เรายังรู้ไม่ได้ จะลำบากยากแค้นเพียงใด เรายังรู้ไม่ได้ กัณฐกะ ช่วยพาเราหนีไปด้วยนะ พอเราแตะสีข้างขอให้ควบไปเร็วดังลม ดังไฟ ดังอากาศ ขอให้เจ้าเป็นกำลังช่วยเรา ในการทำงานเพื่อประโยชน์ของโลกด้วย ช่วยพาเราไปให้พ้นกบิลพัสดุ์ก่อนสว่างนะ

พอตรัสขาดคำก็เสด็จขึ้นหลังอาชา ม้าทรงแสนรู้ควบออกลิ่วไปโดยเร็ว และเมื่อถึงกำแพงประตู ก็กลายเป็นพระทวารเปิดออกเองอย่างง่ายดาย เหล่าทหารยามทั้งหลายพากันหลับสนิท ทั้งร้อย ทั้งพัน ด้วยมิอาจทนลมอันโชยเฉื่อยสบายนั้นได้

ไม่ทันรุ่งสาง พระโอรสก็เสด็จพ้นกรุงกบิลพัสดุ์เข้าเขตป่า พอไปถึงฝั่งแม่น้ำอโนมา อันมีคลื่นสาดฝั่งอยู่ซ่า ๆ เป็นฟองขาว พระองค์ทรงหยุดกัณฐกะ เสด็จลงจากอาชา ทรงจุมพิตกัณฐกะระหว่างกรรณ แล้วตรัสแก่นายฉันนะว่า

เราขอบใจมาก ในการออกมาด้วยในครั้งนี้ จงแน่ใจเถิดว่าเรารักเจ้าเสมอกับที่เจ้ารักเรา เราถึงที่หมายแล้ว ช่วยนำม้ากลับไปบ้านด้วย สร้อยคอไข่มุกนี้หนักเกินไป เครื่องทรงนี้ก็ไม่เหมาะแก่สภาพของเราแล้ว เข็มขัดก็เอาคืนไปเสียด้วย และอ้อ เกศาของเรายาวนัก ช่วยตัดให้ด้วย นำไปถวายพ่อด้วยนะ ทูลว่า ลูกชายขอกราบลา จนกระทั่งไปเรียนรู้สิ่งที่เขาต้องการแล้วจะกลับวัง พร้อมด้วยแสงสว่างแห่งปัญญาอันจะพาโลกให้พ้นความมืดมน มันเป็นสมบัติที่เลิศกว่าสมบัติจักรพรรดิยิ่งนัก ช่วยทูลด้วยว่า ลูกชายทูลลาไป ทั้งนี้เพราะรัก รักและหวังให้ทุกคนได้เป็นสุขทั่วหน้ากัน ไปบอกด้วยนะ ฉันนะว่า เราจะกลับมาช่วยโลก
อฺธิฐานรอยพระบาทเจ้า ขอพื้นที่ทุกแห่งที่พระพุทธ.ประทีปแก้วได้ประทับลงแล้วจงมีแต่ความผาสุขสืบไป โดยฉับพลันทันที เทอญ

แก้ไขครั้งสุดท้ายโดย octavian : 13-10-11 เมื่อ 20:20

Share |
สมาชิก 1 คน ได้ "ร่วมมหาโมทนาบุญ" กับคุณ octavian ในข้อความนี้
rossukon (15-10-11)