เก่า 13-10-11, 20:03
octavian octavian is offline
วันที่สมัคร: Jun 2011
ข้อความ: 255
จำนวนครั้งที่ได้ร่วมมหาโมทนาบุญ: 3,160
ได้รับการมหาโมทนาบุญ 1,826 ครั้ง ใน 1,826 ข้อความ
พลังบุญ: 2091
octavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished roadoctavian is on a distinguished road

Book the Seventh.

Sorrowful dwelt the King Suddhôdana
All those long years among the Sâkya Lords
Lacking the speech and presence of his Son;
Sorrowful sate the sweet Yasôdhara
All those long years, knowing no joy of life,
Widowed of him her living Liege and Prince
And ever, on the news of some recluse
Seen far away by pasturing camel-men
Or traders threading devious paths for gain,
Messengers from the King had gone and come
Bringing account of many a holy sage
Lonely and lost to home; but nought of him
The crown of white Kapilavastu's line,
The glory of her monarch and his hope,
The heart's content of sweet Yasôdhara,
Far-wandered now, forgetful, changed, or dead.
But on a day in the Wasanta-time,
When silver sprays swing on the mango-trees
And all the earth is clad with garb of spring,
The Princess sate by that bright garden-stream
Whose gliding glass, bordered with lotus-cups,
Mirrored so often in the bliss gone by
Their clinging hands and meeting lips. Her lids
Were wan with tears, her tender cheeks had thinned
Her lips' delicious curves were drawn with grief;
The lustrous glory of her hair was hid --
Close-bound as widows use; no ornament
She wore, nor any jewel clasped the cloth --
Coarse, and of mourning-white -- crossed on her breast.
Slow moved and painfully those small fine feet
Which had the roe's gait and the rose-leaf's fall
In old years at the loving voice of him.
Her eyes, those lamps of love, -- which were as if
Sunlight should shine from out the deepest dark,
Illumining Night's peace with Daytime's glow
Unlighted now, and roving aimlessly,
Scarce marked the clustering signs of coming Spring
So the silk lashes drooped over their orbs.
In one hand was a girdle thick with pearls,
Siddârtha's -- treasured since that night he fled --
(Ah, bitter Night! mother of weeping days
When was fond Love so pitiless to love
Save that this scorned to limit love by life?)
The other led her little son, a boy
Divinely fair, the pledge Siddârtha left --
Named Rahula -- now seven years old, who tripped
Gladsome beside his mother, light of heart
To see the spring-blooms burgeon o'er the world.
So while they lingered by the lotus-pools
And, lightly laughing, Rahula flung rice
To feed the blue and purple fish; and she
With sad eyes watched the swiftly-flying cranes,
Sighing, "Oh! creatures of the wandering wing,
If I ye shall light where my dear Lord is hid,
Say that Yasôdhara lives nigh to death
For one word of his mouth, one touch of him!"
So, as they played and sighed -- mother and child --
Came some among the damsels of the Court
Saying, "Great Princess! there have entered in
At the south gate merchants of Hastinpûr
Tripusha called and Bhalluk, men of worth,
Long travelled from the loud sea's edge, who bring
Marvellous lovely webs pictured with gold,
Waved blades of gilded steel, wrought bowls in brass,
Cut ivories, spice, simples, and unknown birds,
Treasures of far-off peoples; but they bring
That which doth beggar these, for He is seen
Thy Lord, -- our Lord, -- the hope of all the land
Siddârtha! they have seen him face to face,
Yea, and have worshipped him with knees and brows,
And offered offerings; for he is become
All which was shown, a teacher of the wise,
World-honored, holy, wonderful; a Buddh
Who doth deliver men and save all flesh
By sweetest speech and pity vast as Heaven:
And, lo! he journeyeth hither these do say."
Then -- while the glad blood bounded in her veins
As Gunga leaps when first the mountain snows
Melt at her springs -- uprose Yasôdhara
And clapped her palms, and laughed, with brimming tears
Beading her lashes. "Oh! call quick," she cried,
"These merchants to my purdah, for mine ears
Thirst like parched throats to drink their blessed news.
Go bring them in, -- but if their tale be true,
Say I will fill their girdles with much gold,
With gems that Kings shall envy: come ye too,
My girls, for ye shall have guerdon of this
If there be gifts to speak my grateful heart."
So went those merchants to the Pleasure-House,
Full softly pacing through its golden ways
With naked feet, amid the peering maids,
Much wondering at the glories of the Court.
Whom, when they came without the purdah's folds,
A voice, tender and eager, filled and charmed
With trembling music, saying, "Ye are come
From far, fair Sirs! and ye have seen my Lord
Yea, worshipped -- for he is become a Buddh,
World-honored, holy, and delivers men,
And journeyeth hither. Speak! for, if this be,
Friends are ye of my House, welcome and dear."
Then answer made Tripusha, "We have seen
That sacred Master, Princess! we have bowed
Before his feet; for who was lost a Prince
Is found a greater than the King of kings.
Under the Bôdhi-tree by Phalgú's bank
That which shall save the world hath late been wrought
By him -- the Friend of all, the Prince of all --
Thine most, High Lady! from whose tears men win
The comfort of this Word the Master speaks.
Lo! he is well, as one beyond all ills,
Uplifted as a god from earthly woes,
Shining with risen Truth, golden and clear.
Moreover as he entereth town by town,
Preaching those noble ways which lead to peace,
The hearts of men follow his path as leaves
Troop to wind or sheep draw after one
Who knows the pastures. We ourselves have heard
By Gaya in the green Tchîrnika grove
Those wondrous lips and done them reverence:
He cometh hither ere the first rains fall."
Thus spake he, and Yasôdhara, for joy,
Scarce mastered breath to answer, "Be it well
Now and at all times with ye, worthy friends!
Who bring good tidings; but of this great thing
Wist ye how it befell?"
Then Bhalluk told
Such as the people of the valleys knew
Of that dread night of conflict, when the air
Darkened with fiendish shadows, and the earth
Quaked, and the waters swelled with Mara's wrath.
Also how gloriously that morning broke
Radiant with rising hopes for man, and how
The Lord was found rejoicing 'neath his Tree.
But many days the burden of release --
To be escaped beyond all storms of doubt,
Safe on Truth's shore -- lay, spake he, on that heart
A golden load; for how shall men -- Buddh mused --
Who love their sins and cleave to cheats of sense,
And drink of error from a thousand springs --
Having no mind to see, nor strength to break
The fleshly snare which binds them -- how should such
Receive the Twelve Nidânas and the Law
Redeeming all, yet strange to profit by,
As the caged bird oft shuns its opened door?
So had we missed the helpful victory
If, in this earth without a refuge, Buddh
Winning the way, had deemed it all too hard
For mortal feet, and passed, none following him.
Yet pondered the compassion of our Lord,
But in that hour there rang a voice as sharp
As cry of travail, so as if the earth
Moaned in birth-throe "Nasyami aham bhû
Nasyati lóka!" SURELY I AM LOST,
I AND MY CREATURES: then a pause, and next
A pleading sigh borne on the western wind,
"Sruyatâm dharma, Bhagwat!" OH, SUPREME!
The Master cast his vision forth on flesh,
Saw who should hear and who must wait to hear,
As the keen Sun gilding the lotus-lakes
Seeth which buds will open to his beams
And which are not yet risen from their roots
Then spake, divinely smiling, "Yea! I preach!
Whoso will listen let him learn the Law."
Afterwards passed he, said they, by the hills
Unto Benares, where he taught the Five,
Showing how birth and death should be destroyed,
And how man hath no fate except past deeds,
No Hell but what he makes, no Heaven too high
For those to reach whose passions sleep subdued.
This was the fifteenth day of Vaishya
Mid-afternoon and that night was full moon.
But, of the Rishis, first Kaundinya
Owned the Four Truths and entered on the Paths;
And after him Bhadraka, Asvajit,
Basava, Mahanâma; also there
Within the Deer-park, at the feet of Buddh,
Yasad the Prince with nobles fifty-four
Hearing the blessed word our Master spake
Worshipped and followed; for there sprang up peace
And knowledge of a new time come for men
In all who heard, as spring the flowers and grass
When water sparkles through a sandy plain.
These sixty -- said they -- did our Lord send forth,
Made perfect in restraint and passion-free,
To teach the Way; but the World-honored turned
South from the Deer-park and Isipatan
To Yashti and King Bimbasâra's realm,
Where many days he taught; and after these
King Bimbasâra and his folk believed,
Learning the law of love and ordered life.
Also he gave the Master, of free gift, --
Pouring forth water on the hands of Buddh
The Bamboo-Garden, named Wéluvana,
Wherein are streams and caves and lovely glades;
And the King set a stone there, carved with this:
Yé dharma hetuppabhawá
Yesan hétun Tathágató;
Aha yesan cha yo nirodhó
Ewan wadi Maha samano.
"What life's course and cause sustain
These Tathâgato made plain;
What delivers from life's woe
That our Lord hath made us know."
And, in that Garden -- said they -- there was held
A high Assembly, where the Teacher spake
Wisdom and power, winning all souls which heard,
So that nine hundred took the yellow robe --
Such as the Master wears, -- and spread his Law
And this the gáthá was wherewith he closed:
Sabba pápassa akaranan;
Kusalassa upasampadá;
Sa chitta pariyodapanan
Etan Budhánusásanan.
"Evil swells the debts to pay,
Good delivers and acquits;
Shun evil, follow good; hold sway
Over thyself. This is the Way."
Whom, when they ended, speaking so of him,
With gifts, and thanks which made the jewels dull,
The Princess recompensed. "But by what road
Wendeth my Lord?" she asked: the merchants said,
"Yôjans threescore stretch from the city-walls
To Rajagriha, whence the easy path
Passeth by Sona hither and the hills.
Our oxen, treading eight slow koss a day,
Came in one moon."
Then the King hearing word,
Sent nobles of the Court -- well-mounted lords --
Nine separate messengers, each embassy
Bidden to say, "The King Suddhôdana --
Nearer the pyre by seven long years of lack,
Wherethrough he hath not ceased to seek for thee
Prays of his son to come unto his own,
The Throne and people of this longing Realm,
Lest he shall die and see thy face no more."
Also nine horsemen sent Yasôdhara
Bidden to say, "The Princess of thy House --
Rahula's mother -- craves to see thy face
As the night-blowing moon-flower's swelling heart
Pines for the moon, as pale asôka-buds
Wait for a woman's foot: if thou hast found
More than was lost, she prays her part in this,
Rahula's part, but most of all thyself."
So sped the Sâkya Lords, but it befell
That each one, with the message in his mouth,
Entered the Bamboo-Garden in that hour
When Buddha taught his Law; and -- hearing -- each
Forgot to speak, lost thought of King and quest,
Of the sad Princess even; only gazed
Eye-rapt upon the Master; only hung
Heart-caught upon the speech, compassionate,
Commanding, perfect, pure, enlightening all,
Poured from those sacred lips. Look! like a bee
Winged for the hive, who sees the môgras spread
And scents their utter sweetness on the air,
If he be honey-filled, it matters not;
If night be nigh, or rain, he will not heed;
Needs must he light on those delicious blooms
And drain their nectar; so these messengers
One with another, hearing Buddha's words,
Let go the purpose of their speed, and mixed,
Heedless of all, amid the Master's train.
Wherefore the King bade that Udayi go --
Chiefest in all the Court, and faithfullest,
Siddârtha's playmate in the happier days --
Who, as he drew anear the garden, plucked
Blown tufts of tree-wool from the grove and sealed
The entrance of his hearing; thus he came
Safe through the lofty peril of the place
And told the message of the King, and her's.
Then meekly bowed his head and spake our Lord
Before the people, "Surely I shall go!
It is my duty as it was my will;
Let no man miss to render reverence
To those who lend him life, whereby come means
To live and die no more, but safe attain
Blissful Nirvana, if ye keep the Law,
Purging past wrongs and adding nought thereto,
Complete in love and lovely charities.
Let the King know and let the Princess hear
I take the way forthwith." This told, the folk
Of white Kapilavastu and its fields
Made ready for the entrance of their Prince.
At the south gate a bright pavilion rose
With flower-wreathed pillars and the walls of silk
Wrought on their red and green with woven gold.
Also the roads were laid with scented boughs
Of neem and mango, and full mussuks shed
Sandal and jasmine on the dust, and flags
Fluttered; and on the day when he should come
It was ordained how many elephants --
With silver howdahs and their tusks gold-tipped
Should wait beyond the ford, and where the drums
Should boom "Siddârtha cometh" where the lords
Should light and worship, and the dancing-girls
Where they should strew their flowers with dance and son,
So that the steed he rode might tramp knee-deep
In rose and balsam, and the ways be fair;
While the town rang with music and high joy.
This was ordained, and all men's ears were pricked
Dawn after dawn to catch the first drum's beat
Announcing, "Now he cometh!"
But it fell --
Eager to be before -- Yasôdhara
Rode in her litter to the city-walls
Where soared the bright pavilion. All around
A beauteous garden smiled -- Nigrôdha named
Shaded with bel-trees and the green-plumed dates,
New-trimmed and gay with winding walks and banks
Of fruits and flowers; for the southern road
Skirted its lawns, on this hand leaf and bloom,
On that the suburb-huts where base-borns dwelt
Outside the gates, a patient folk and poor,
Whose touch for Kshatriya and priest of Brahm
Were sore defilement. Yet those, too, were quick
With expectation, rising ere the dawn
To peer along the road, to climb the trees
At far-off trumpet of some elephant,
Or stir of temple-drum; and when none came,
Busied with lowly chares to please the Prince;
Sweeping their door-stones, setting forth their flags,
Stringing the fluted fig-leaves into chains,
New furbishing the Lingam, decking new
Yesterday's faded arch of boughs, but aye
Questioning wayfarers if any noise
Be on the road of great Siddârtha. These
The Princess marked with lovely languid eyes,
Watching, as they, the southward plain, and bent
Like them to listen if the passers gave
News of the path. So fell it she beheld
One slow approaching with his head close shorn,
A yellow cloth over his shoulder cast,
Girt as the hermits are, and in his hand
An earthen bowl, shaped melonwise, the which
Meekly at each hut-door he held a space,
Taking the granted dole with gentle thanks
And all as gently passing where none gave.
Two followed him wearing the yellow robe,
But he who bore the bowl so lordly seemed,
So reverend, and with such a passage moved,
With so commanding presence filled the air,
With such sweet eyes of holiness smote all,
That, as they reached him alms the givers gazed
Awestruck upon his face, and some bent down
In worship, and some ran to fetch fresh gifts
Grieved to be poor; till slowly, group by group,
Children and men and women drew behind
Into his steps, whispering with covered lips,
"Who is he? who? when looked a Rishi thus?"
But as he came with quiet footfall on
Nigh the pavilion, lo! the silken door
Lifted, and, all unveiled, Yasôdhara
Stood in his path crying, "Siddârtha! Lord!"
With wide eyes streaming and with close-clasped hands,
Then sobbing fell upon his feet, and lay.
Afterwards, when this weeping lady passed
Into the Noble Paths, and one had prayed
Answer from Buddha wherefore -- being vowed
Quit of all mortal passion and the touch,
Flower-soft and conquering, of a woman's hands --
He suffered such embrace, the Master said:
"The greater beareth with the lesser love
So it may raise it unto easier heights.
Take heed that no man, being 'scaped from bonds,
Vexeth bound souls with boasts of liberty.
Free are ye rather that your freedom spread
By patient winning and sweet wisdom's skill.
Three eras of long toil bring Bodhisats
Who will be guides and help this darkling world
Unto deliverance, and the first is named
Of deep 'Resolve,' the second of 'Attempt,'
The third of 'Nomination.' Lo! I lived
In era of Resolve, desiring good,
Searching for wisdom, but mine eyes were sealed.
Count the grey seeds on yonder castor-clump,
So many rains it is since I was Ram,
A merchant of the coast which looketh south
To Lanka and the hiding-place of pearls.
Also in that far time Yasôdhara
Dwelt with me in our village by the sea,
Tender as now, and Lukshmi was her name.
And I remember how I journeyed thence
Seeking our gain, for poor the household was
And lowly. Not the less with wistful tears
She prayed me that I should not part, nor tempt
Perils by land and water. 'How could love
Leave what it loved?' she wailed; yet, venturing, I
Passed to the Straits, and after storm and toil
And deadly strife with creatures of the deep,
And woes beneath the midnight and the noon,
Searching the wave I won therefrom a pearl
Moonlike and glorious, such as Kings might buy
Emptying their treasury. Then came I glad
Unto mine hills, but over all that land
Famine spread sore; ill was I stead to live
In journey home, and hardly reached my door
Aching for food -- with that white wealth of the sea
Tied in my girdle. Yet no food was there;
And on the threshold she for whom I toiled --
More than myself -- lay with her speechless lips
Nigh unto death for one small gift of grain
Then cried I, 'If there be who hath of grain,
Here is a kingdom's ransom for one life:
Give Lukshmi bread and take my moonlight pearl.'
Whereat one brought the last of all his hoard,
Millet -- three seers -- and clutched the beauteous thing.
But Lukshmi lived and sighed with gathered life,
'Lo! thou didst love indeed!' I spent my pearl
Well in that life to comfort heart and mind
Else quite uncomforted, but these pure pearls,
My last large gain, won from a deeper wave --
The Twelve Nidânas and the Law of Good --
Cannot be spent, nor dimmed, and most fulfil
Their perfect beauty being freeliest given.
For like as is to Meru yonder hill
Heaped by the little ants, and like as dew
Dropped in the footmark of a bounding roe
Unto the shoreless seas, so was that gift
Unto my present giving; and so love --
Vaster in being free from toils of sense --
Was wisest stooping to the weaker heart;
And so the feet of sweet Yasôdhara
Passed into peace and bliss, being softly led."
But when the King heard how Siddârtha came
Shorn, with the mendicant's sad-colored cloth,
And stretching out a bowl to gather orts
From base-borns' leavings, wrathful sorrow drove
Love from his heart. Thrice on the ground he spat,
Plucked at his silvered beard, and strode straight forth
Lackeyed by trembling lords. Frowning he clomb
Upon his war-horse, drove the spurs, and dashed,
Angered, through wondering streets and lanes of folk,
Scarce finding breath to say, "The King! bow down!"
Ere the loud cavalcade had clattered by:
Which -- at the turning by the Temple-wall
Where the south gate was seen -- encountered full
A mighty crowd; to every edge of it
Poured fast more people, till the roads were lost,
Blotted by that huge company which thronged
And grew, close following him whose look serene
Met the old King's. Nor lived the father's wrath
Longer than while the gentle eyes of Buddh
Lingered in worship on his troubled brows,
Then downcast sank, with his true knee, to earth
In proud humility. So dear it seemed
To see the Prince, to know him whole, to mark
That glory greater than of earthly state
Crowning his head, that majesty which brought
All men, so awed and silent, in his steps.
Nathless the King broke forth, "Ends it in this
That great Siddârtha steals into his realm,
Wrapped in a clout, shorn, sandalled, craving food
Of low-borns, he whose life was as a God's?
My son! heir of this spacious power, and heir
Of Kings who did but clap their palms to have
What earth could give or eager service bring?
Thou should'st have come apparelled in thy rank,
With shining spears and tramp of horse and foot.
Lo! all my soldiers camped upon the road,
And all my city waited at the gates;
Where hast thou sojourned through these evil years
Whilst thy crowned fattier mourned? and she, too, there
Lived as the widows use, foregoing joys;
Never once hearing sound of song or string.
Nor wearing once the festal robe, till now
When in her cloth of gold she welcomes home
A beggar spouse in yellow remnants clad.
Son! why is this?"
"My Father!" came reply,
"It is the custom of my race."
"Thy race,"
Answered the King "counteth a hundred thrones
From Maha Sammât, but no deed like this."
"Not of a mortal line," the Master said,
"I spake, but of descent invisible,
The Buddhas who have been and who shall be:
Of these am I, and what they did I do,
And this which now befalls so fell before
That at his gate a King in warrior-mail
Should meet his son, a Prince in hermit-weeds
And that, by love and self-control, being more
Than mightiest Kings in all their puissance,
The appointed Helper of the Worlds should bow --
As now do I -- and with all lowly love
Proffer, where it is owed for tender debts,
The first-fruits of the treasure he hath brought
Which now I proffer."
Then the King amazed
Inquired "What treasure?" and the Teacher took
Meekly the royal palm, and while they paced
Through worshipping streets -- the Princess and the King
On either side -- he told the things which make
For peace and pureness, those Four noble Truths
Which hold all wisdom as shores shut the seas,
Those eight right Rules whereby who will may walk --
Monarch or slave -- upon the perfect Path
That hath its Stages Four and Precepts Eight,
Whereby whoso will live -- mighty or mean
Wise or unlearned, man, woman, young or old
Shall soon or late break from the wheels of life
Attaining blest Nirvana. So they came
Into the Palace-porch, Suddhôdana
With brows unknit drinking the mighty words,
And in his own hand carrying Buddha's bowl,
Whilst a new light brightened the lovely eyes
Of sweet Yasôdhara and sunned her tears;
And that night entered they the Way of Peace.

บทที่ ๗


นับแต่พระสิทธัตถะบรมราชโอรสเสด็จออก็ทรงมหาภิเนษกรมณ์แล้ว พระนครกบิลพัลดุ์ซึ่งเคยครึกครื้นด้วยศัพท์สำเนียงเสียงสรวล และดีดลีดีเป่า ก็กลับร่วงโรยเ**่ยวแห้ง ด้วยเหตุว่าขวัญเมืองได้ปลาสนาการไปเสียแล้ว พระเจ้าสิริสุทโธทนะมีพระหฤทัยอันกลัดหนองหมองกล้า ท้าวเธอส่งคนไปสืบถามข่าวดูในบรรดาหมู่โยคี และนักพรตต่าง ๆ แต่ก็หามีผู้ใดพบพระบรมโอรสไม่ พระนางยโสธราพิมพาก็เต็มไปด้วยความโทมนัสเซื่องซึมอยู่ เธอมิได้ทรงเห็นความสดชื่นในสิ่งใด มิได้ทรงสดับสำเนียงใดแล้วเห็นว่าไพเราะ แม้เสียงสรวลของนางใน ซึ่งแว่วมาแต่ไกล เธอก็กลับยินเป็นเสียงกำสรวลไห้ทั้งสิ้น

วันหนึ่งในฤดูฝน พระพิรุณพึ่งเหือดหายไปใหม่ ๆ เม็ดน้ำฝนยังค้างอยู่บนใบมะม่วง มองดูแวววาวราวกับเพชรในยามต้องแสงตะวันสีทองอร่าม พื้นดินประดับด้วยตฤณชาติ สีเขียวสะอาด ต้นไม้แตกใบอ่อนสล้าง มองไปทางไหนก็ล้วนแล้วแต่ความสดชื่น ชวนใจให้ระเริงรื่นเกษมสันต์ จึงพระจอมขวัญยโสธราเสด็จออกมา ณ สระน้ำอันสวยงามในพระอุทยาน น้ำขึ้นเปี่ยมถึงขอบ แลราบเรียบราวกับแผ่นกระจกเป็นเงางาม ริมน้ำนั้นดารดาษอยู่ด้วยบัวบุณฑริก และบุษบาชนิดอื่นๆ สีเหลืองขาวแดง และสัตตบงกชตระการตา

ณ ที่ นี้พระนางเคยเสด็จมากับพระสวามี ทอดพระเนตรดูพระฉายา ในน้ำอย่างเป็นสุขสำราญใจ พระภัสดาทรงสวมกอดเธอไว้ และจุมพิตด้วยความเสน่หา พระกายามิได้ห่างกัน

มาบัดนี้สิ เงาแห่งพระสิทธัตถะนั้นหามีไม่แล้ว พระเนตรของพระนาง แก้วอันเคยแจ่มจรัส ก็จางรัศมี แสงหมดไปหามีไม่ พระปรางอันแดงระเรื่อกลับซูบซีดเ**่ยวย่น ริมโอษฐ์อันอ่อนหวานประดุจกลีบกุหลาบ กลับซีดลงเพราะความทุกข์โทมนัสถึงพระภัสดา พระเกศามุ่นไว้ก็แต่เพียงมิให้ลงปกหน้า รำคาญพระเนตร มิทรงตกแต่งให้วิจิตรเพริศแพร้วแต่อย่างใด ทรงแต่พัสตราภรณ์สีขาวปราศจากเครื่องประดับประดุจหญิงหม้าย ขณะที่ย่างดำเนิน พระกายอ่อนระทดระทวย ฝีพระบาทเบา ประดุจเท้าเลียงผา แม้ย่างลงบนใบไม้แห้ง สำเนียงใดจะเกิดขึ้นก็หาไม่ พระเนตรของพระนางก้มลงต่ำ ไม่เหลือบดูความงามของพระอุทยานแต่อย่างใด พระหัตถ์กำพระสะอิ้งไข่มุก ซึ่งพระสวามีทรงปลดทิ้งไว้ตอนเสด็จจากเมืองไป อนิจจา คืนนั้นช่างขมขื่นเสียเหลือเกิน

อีกพระหัตถ์หนึ่งนั้น ทรงกุมกรพระราหุลกุมารน้อย ซึ่งมีชันษาเข้าเจ็ดขวบแล้ว พระกุมารเต็มไปด้วยความร่าเริง ยินดี ทรงพระสรวลร่าในขณะที่ทอดพระเนตรเห็นบุปผชาติ และเหล่าปลาเงินทองแหวกว่ายอยู่ในสระ พระหัตถ์โปรยเมล็ดข้าว พระเนตรจับอยู่ที่หมู่ปลา ส่วนพระมารดานั้นเนตรสลด ทอดถอนพระหฤทัย แล้วตรัสถามแก่เหล่านกยางซึ่งถลาลงจับปลาในสระนั้นว่า ยังจะได้เห็นพระภัสดาบ้างหรือไม่ พระเสด็จแอบแฝงอยู่แห่งใดช่วยบอกด้วยเถิด ความทุกข์ครั้งนี้ทำให้ชีวิตจะขาดลงรอน ๆ แล้ว

ทันใดนั้น นางกำนัลเข้ามาทูลว่า มีนายวาณิชสองคน เดินทางมาจากหัสดินปุระ นำเครื่องเพชรมาขาย แต่สิ่งที่ล้ำค่ากว่าแก้วมณีทั้งปวงซึ่งเขานำมานั้น คือข่าวพระสวามี พระนางทรงฟัง ก็มีพระหฤทัยโลดผวาด้วยความยินดีเป็นที่สุด ลุกขึ้นตบหัตถ์สำรวล และน้ำพระเนตรไหลหยาดย้อย ตรัสสั่งให้ นางกำนัลพาเขาเข้ามาเฝ้านอกม่าน แล้วพระนางก็ทรงถามเขา จากหลังพระวิสูตรว่า

ท่านวาณิช ท่านมาจากทางไกล ท่านได้เห็นสามีฉัน และได้อภิวันทนาการ เฉพาะพระทรงเป็นพระพุทธเจ้าผู้ล่วงพ้นกิเลสและเป็นที่เคารพของโลก และพระองค์กำลังเสด็จมา ณ ที่นี้จริงหรือ

พระเจ้าข้า ข้าพเจ้าได้พบพระสวามีของพระองค์ซึ่งเสด็จหายไปจากพระนคร และบัดนี้พระองค์ทรงค้นพบพระธรรมอันวิเศษใหญ่ ยิ่งกว่าสมบัติของจักรพรรดิทั้งหลายมารวมกัน ได้ทรงนำพระธรรมอันล้ำค่านี้มาโปรดสัตว์โลกให้พ้นความทุกข์ และความเวียนว่ายอยู่ในห้วงแห่งการเกิดดับมิรู้จัก หมดสิ้น คนทั้งหลายได้เสวนาพระธรรมของพระองค์แล้ว ก็มีใจผ่องแผ้วประดุจท้องฟ้าอันปลอดฝนปราศจากเมฆ พากันตามเสด็จพระองค์ไปประดุจฝูงแกะเดินตามนาย หรือใบไม้แห้งที่ปลิวตามลม ถ้าพระบาทได้เข้าเฝ้าฟังพระธรรมจากพระโอษฐ์ซึ่งพระโปรดเทศน์สั่งสอนก่อนเสด็จมาจำพรรษา ณ กบิลพัสดุ์นี้ พระเจ้าข้า

พระนางทรงตอบว่า ขอบใจท่าน แต่เรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ เขารู้ได้อย่างไรกันว่า พระสวามีของเราสำเร็จพระโพธิญาณ โปรดบอกเราหน่อยเถิดท่านผู้อารี

นายวาณิชจึงเล่าถวายดังคำของชาวหุบเขาเล่าว่า ในคืนวันที่พญามารมาประจญพระบรมศาสดานั้น แผ่นดินเกิดไหวสะเทือนเลื่อนลั่น น้ำไหลขึ้นท่วมฝั่งทำลายทัพพญามารให้หมดไป แล้วก็ในรุ่งอรุณวันนั้นเอง โลกตื่นขึ้นพร้อมด้วยความหวังอันใหญ่ยิ่งสำเร็จลงแล้ว หลายวันมาแล้วที่โลกได้เห็น พระพุทธองค์ทรงประทับนิ่งอยู่ใต้ต้นโพธิ ทรงใคร่ครวญถึงวิธีที่จะช่วยสัตว์โลกทั้งหลาย ให้พ้นจากการเวียนว่ายตายเกิด ให้พ้นจากความโง่เขลาอันมืดตื้อและกิเลสตัณหา อันเป็นเครื่องถ่วงจิตให้ลงไปสู่ความเสื่อมทราม และมาในวันนั้น โลกก็ได้พบว่าพระองค์ทรงประสพสิ่งซึ่งทรงแสวงหาแล้ว แต่พระธรรมนั้นเป็นสิ่งยากลึกล้ำนัก เหลือที่คนจะตามได้ แม้จะทรงเปิดทางให้แล้วก็ดี พวกเขาจะเป็นเสมือนนกซึ่งติดกรงอยู่นาน แม้เปิดกรงให้แล้วก็ยังงงต่ออิสรภาพอยู่

ครั้นจะเสด็จไปเดี่ยว มิเปิดทางให้คนอื่นเล่า พระทัยก็เต็มไปด้วยความสงสาร ทรงปรารถนาจะให้เขาเป็นสุขด้วยกันทุกผู้ เพราะทั้งพระองค์ ทั้งเขาเหล่านั้นต่างก็มีสายโลหิตสีแดงอันเดียวเหมือนกันทั้งสิ้น และในขณะนั้นเอง ได้ทรงสดับเสียงร้องโหยหวนว่า อนิจจา เราจวนจะวินาศกันสิ้นแล้ว แล้วก็มีเสียงกราบทูลอ้อนวอนว่า พระผู้มีพระภาคได้โปรดทรงแสดงพระธรรม เพื่อช่วยฝูงชน ให้เขาได้ประพฤติตามบ้างเถิด

ด้วยเหตุนี้พระองค์ผู้ทรงตรวจดูโลก และทรงหยั่งรู้ ว่า บุรุษใดควรสอนก่อน บุรุษใดควรสอนทีหลัง จึงตกลงพระทัยประทานพระธรรมแก่ผู้ต้องการศึกษา เวลานั้นไม่มีใครซึ่งอาจเรียนพระธรรมสำเร็จได้ นอกจากพระปัญจวัคคีย์ พระฤๅษี ๕ องค์ ผู้บำเพ็ญพรตอยู่ ณ ป่าพาราณสี พระพุทธองค์เสด็จไป ณ ที่นั้น แล้วก็ทรงเทศนาพระธรรมจักรกัปปวัตตนสูตรแก่เขา ยังให้พระฤๅษีเหล่านั้นสำเร็จเป็นอรหันต์ ไปทั้ง ๕ องค์

อันพระธรรมซึ่งพระพุทธเจ้าเทศนาโปรดพระเจ้าพิมพิสารแห่งแคว้นมคธผู้ถวายเวฬุวนาราม อันร่มรื่นแต่พระพุทธองค์นั้น มีใจความดังที่พระราชาโปรดให้สลักไว้ในศิลา ว่าดังนี้

เย ธมฺมา เหตุปปฺภวา เตสํ เหตุ ตถาคโต (อาห)

เตสญฺจ โย นิโรโธ จ เอวํ วาที มหาสมโณ
และในป่าเวฬุวันอันรื่นรมย์ด้วยต้นไผ่นั้น เขาเล่าว่า ได้มีการประชุมใหญ่ พระบรมศาสดาได้ทรงประกาศพระศาสนาของพระองค์ อันสรุปได้โดยความว่า

สพฺพปาปสฺส อกรณํ กุสลสฺสูปสมฺปทา

สจิตฺตปริโยทปนํ เอตํ พุทฺธานสาสนํ

อย่าก่อความบาปทั้งหลายขึ้น พึงสร้างแต่สิ่งซึ่งเป็นกุศล

ล้างจิตให้บริสุทธิ์ใสสะอาด นี่แหละ คือคำตรัสของพระพุทธเจ้า (ทั้งหลาย)

เมื่อนายพาณิชเล่าจบลงแล้ว พระนางยโสธราก็รับสั่งถามว่า พระสวามีของฉันเสด็จไปแห่งใดในขณะนี้

เขาทูลตอบว่า พระองค์ประทับอยู่ ณ ราชคฤห์ พระเจ้าข้า หากคิดกำหนดหนทางเดินแล้ว เดือนหนึ่งก็ถึง กบิลพัสดุ์พระนคร พระเจ้าข้า

พระเจ้าสิริสุทโธทนะได้ทรงสดับดังนี้ ก็มีพระทัยยินดียิ่งนัก พระองค์ทรงสั่งอำมาตย์เจ็ดคน ให้ควบม้าทะยานตรงไปยังราชคฤห์โดยเร็วพลัน ให้ทูลพระราชบุตรว่า พระบิดา ทรงพระประชวรหนัก ทรงเป็นกังวลถึงพระบรมโอรสยิ่งนัก ขอให้รีบเสด็จกลับกบิลพัสดุ์โดยเร็วเถิด บิดาจะเสด็จสวรรคาลัยอยู่แล้ว ฝ่ายพระนางยโสธราเทวีก็ทรงทำเช่นเดียวกัน ทรงตรัสสั่งม้าใช้ว่าให้รีบไปทูลพระสวามีว่า พระชายาของพระองค์ มารดาแห่งราหุลกุมาร โหยหาถึงพระองค์เป็นที่ยิ่งแล้ว พระนางได้ทรงสดับข่าวว่าพระองค์ทรงพบสิ่งอันล้ำสมบัติจักรพรรดิ จึงใคร่ทูลขอประทานสำหรับพระนางเอง และพระโอรสบ้าง

พวกขุนนางรับพระราชโองการแล้ว ก็รีบควบม้าเร็วไป แต่พอเขาไปถึงเวฬุวันวนาราม ป่าไผ่อันรื่นรมย์ ซึ่งเป็นที่ประทับของพระองค์นั้น เขากลับลืมพระราชโองการของพระมหากษัตริย์เสียหมดสิ้น กลับทรุดกายลงนั่งฟังพระ สุรเสียงอันมีกังวานไพเราะจับใจด้วยกิริยาอันงวยงงหลงลืมตัวเองไปสิ้น ครั้นรสพระธรรมไหลระรินเข้าโสตแล้ว เขาก็บังเกิดจิตศรัทธา หาอาจขยับเขยื้อนตัวไปจากที่นั้นได้ไม่ ดวงใจบังเกิดความชุ่มฉ่ำเหมือนได้รับน้ำอมฤตอันบริสุทธิ์ผุดผ่อง เขาทั้งหลายเหล่านั้นก็ได้ครองความเป็นสงฆ์สาวกของพระพุทธองค์ ครองสบงจีวรแทนเครื่องนุ่งห่มของฆราวาสเสียสิ้น อำมาตย์หมู่ใด ๆ ก็เป็นดังนี้ไปทั่วทุกผู้

กษัตริย์เห็นท่าจะไม่เป็นการ จึงส่งกาฬุทายี พระสหาย เพื่อนเล่นแต่เล็กน้อยของพระบรมโอรสมาทูลอัญเชิญ รับสั่งเป็นบังคับว่าให้ทำการให้สำเร็จ กาฬุทายีเป็นคนเจ้าปัญญา พอถึงพระอุทยานก็ดึงฝ้ายมาอุดหูเสียมิให้สดับพระธรรมเทศนา เขาเข้าไปกราบทูลดังพระบรมราชโองการพระพุทธบิดา

พระผู้ตัดสิ้นแล้วซึ่งกิเลส ตรัสบอกแก่เขาว่า กาฬุทายี ไปทูลพระบิดาเถิดว่าเราจะไป เป็นความประสงค์และเป็นหน้าที่ของเราที่จะต้องไป บุรุษพึงเคารพและสนองคุณผู้มีอุปการะแก่ตน ไปทูลราชาและยโสธราเถิดว่าเราจะไป

ฝ่ายพระมหากษัตริย์กรุงกบิลพัสดุ์ ยโสธราเทวี และ ชาวบุรีทั้งหลายได้ทราบข่าวว่า พระบรมศาสดาจะเสด็จสู่กบิลพัสดุ์ก็มีความยินดีเป็นที่ยิ่ง ต่างตกแต่งซุ้มประตูด้วยดอกไม้ เฟื่องมาลัยสลับไหมทอง แพรเรืองรอง สีแดง เขียว สรรหาดอกไม้หอมมาประจงประดับประดา ให้มีกลิ่นหอมเลิศ ปลูก พลับพลาประเสริฐอร่ามเรืองด้วยแสงรัตนะ ติดธงทิวปลิวไสวไปทั่ว แล้วจัดขบวนกุญชร สวมอาภรณ์เพริดแพร้ว กูบแก้วแกมหิรัญ ล้วนแต่เลือกสรรสิ่งวิเศษมาตกแต่งช้างพระที่นั่งให้เลิศลอย ควรแก่การรับเสด็จพระโอรสจอมขวัญแห่งพระนครกบิลพัสดุ์ ให้ไปรออยู่ใต้พลับพลาที่ประทับ พอพระราชบุตร เสด็จมาถึง อำมาตย์น้อยใหญ่ก็ทรุดตัวลงยอกรกราบไหว้ แล้วให้นางระบำร้องรำร่ายปรายโปรยบุปผชาติไปทั้งสถลมารค ซึ่งพระองค์ทรงควบขับพาชีผ่านไป สรรพดนตรีดุริยางค์ทั้งหลายก็ให้บรรเลงอึงมี่สนั่นไปทั่วทั้งธานี ในวันนั้นทุกคนคอยฟังเพียงระฆังตี อันเป็นสัญญาณว่าพระเสด็จมาถึงแล้ว

พระนางยโสธราเทวีรีบทรงพระวอทองเสด็จสู่เชิงเทินอันเป็นที่สูง เพื่อคอยทอดพระเนตรดูพระสวามีแต่ไกล ๆ มองไปจากปราการนั้นแลเห็นภูมิภาพโดยรอบบริเวณในป่าโน้น เนืองนองไปด้วยต้นอินทผลัม และต้นไทร ขอบทางเวียนนั้นงามด้วยไม้ดอก ไม้ผลขึ้นริมตลิ่ง งามดังภาพเขียน ใต้ร่มไม้เป็นที่ราบเตียน หญ้าขึ้นเขียวเป็นที่น่ารื่นรมย์ ภายนอกพระทวารวังเป็นทับกระท่อมที่อาศัยของคนจนยากไร้ เหล่าจัณฑาลสกุลต่ำ ผู้เป็นกษัตริย์และพราหมณ์จำต้องหลีกให้ไกลพ้น เพียงแต่เหยียบเงาเข้าก็อับจนเสนียดกินต้องสะเดาะเคราะห์กันเป็นพิธีใหญ่ เพื่อปัดจัญไรไปเสียจากตัว แม้กระนั้นเขาผู้ยากจนเหล่านั้นก็มีอุตส่าห์ตื่นก่อนตะวันส่องแสง ด้วยตั้งใจคอยแสดงคารวะแก่พระมุนี บ้างปีนต้นพฤกษาฟังเสียงพระสังข์ บ้างเงี่ยหูฟังเสียงฆ้องกลองอันขานบอกเวลาพระเสด็จ ใช้เวลาตามประสายาก ปัดกวาดทับกระท่อมปักธงพร้อมตามที่มี บ้างมัดใบมะเดื่อเป็นสายยาวรีแขวนไว้ ณ ซุ้มประตูบ้าน พร่ำถามกันตั้งแต่วันวานนี้ว่า พระบรมศาสดา ของเราเสด็จมาแล้วหรือยัง เพื่อนเอ๋ย

พระนางยโสธราเล่าก็เฝ้าจับพระเนตร จ้องมองดูหนทางไม่ผิดอะไรกับผู้อื่น ยิ่งตะวันแผดแสงในตอนสาย พระ พักตร์ของเธอก็คลายสีอันแดงระเรื่อซีดสลดลงตามลำดับ พระอุระหวั่นประว้าว่า พระสวามีคงจะมิเสด็จมาเสียแล้ว

ทันใดนั้นเอง พระนางทอดพระเนตรเห็นนักบวชผู้หนึ่ง เดินเด่นมาแต่ไกล เกศาโกนเกลี้ยงเกลา หุ้มองค์ด้วยภูษาสีเหลือง หัตถ์นั้นอุ้มบาตรดิน ดำเนินนำหน้ามาแต่ผู้เดียว สองซ้ายขวาถัดไปนั้นเป็นพระภิกษุแต่งสีเหลืองดุจกัน แต่องค์ภิกษุ ซึ่งนำหน้านั้น ท่าทางควรแก่การเคารพนบอภิวันท์ยิ่งนัก อาการซึ่งก้าวเดินก็งามสง่าน่าประหลาด เนตรสุกใสบริสุทธิ์ ปวงชนซึ่งถวายของมองตะลึงด้วยความพิศวง บ้างก็นั่งงง บ้างก็ก้มลงกราบ บ้างก็หน้าเศร้าด้วยไม่มีของถวาย นายไพร่ กระซิบถามกันว่า ใคร ใคร พระฤๅษีนี่เป็นเทวดาหรือ

พอพระภิกษุนั้นดำเนินเข้ามาใกล้พลับพลา พระวิสูตรแพรก็เผยออก ยโสธราเทวีสะดุ้งผวาหวีดร้องว่า พระสวามี หม่อมฉันมาถึงแล้ว

ฝ่ายพระเจ้าครองนครกบิลพัสดุ์ ได้ทรงสดับว่า พระ ราชโอรสเสด็จมาโดยมิได้ทรงพาชีอย่างขัตติยะ มิหนำซ้ำ โกนพระเกศาเสียจนสิ้นสวย ทรงแต่ภูษาเหลืองเก่าคร่ำคร่า บทจรมาด้วยบาทเปล่า มิหนำซ้ำทรงถือบาตรรับทานอาหารจากคนยากจนเข็ญใจ ก็ทรงพระพิโรธยิ่งนัก ความรักใคร่เอ็นดูเหือดนายไปสิ้น พระองค์ทรงกระทืบพระบาทดึงพระมัสสุขาวอย่างแรง แล้วตรัสเรียกเสนาให้จัดม้าพระที่นั่งมาถวาย พระพักตร์นิ่วเสด็จขึ้นหลังม้า กระแทกโกลนโดยแรงจนม้าถลา แล่นประดุจลูกธนูออกจากแล่ง

พระองค์ทรงควบไปตามถนน ตรอกซอก ฝูงชนซึ่งเดินเก้กังขวางหน้าพากันหลบวุ่นวาย วิ่งเตลิดหายบอกกันไม่ทันว่า พระราชาเสด็จแล้ว รีบเคารพ นบไหว้เถิดชาวเรา พอเขาพูดไม่ทันขาดปาก ม้าก็วิ่งผ่านหน้าเลยไป พระราชาทรงควบใหญ่จนกระทั่งถึงกำแพงวัด ซึ่งมีฝูงชนยืนอยู่แน่นขนัดเหลือที่จะนับได้ ที่ยังหลั่งไหลมาจากสารทิศต่างๆ ก็ไม่มีขาดสาย เขาแหวกทางเป็นช่องให้กษัตริย์ เข้าไปยังพระพุทธองค์ ซึ่งทรงยืนสงบนิ่งแช่มช้อยอยู่และทอดพระเนตรดูพระราชบิดาด้วยความกรุณา และสุภาพเรียบร้อย น่าเคารพ

ทันใดนั้นเอง กษัตริย์ก็หายทรงพระพิโรธดังปลิดทิ้ง พระพักตร์คลายความบึ้งตึงด้วยความขึ้งเครียด และไม่พอพระทัยลง พระองค์เสด็จลงจากหลังม้าพระที่นั่งทรุดพระองค์ลงต่ำ แล้วคุกพระชงฆ์ลงถวายอัญชุลีแด่พระพุทธองค์ด้วย พระทัยสวามิภักดิ์นอบน้อม ความปีติสุขฉายแสงออกมาให้เห็น อย่างเด่นชัด เพราะทรงตระหนักแน่แล้วในขณะนี้ว่า พระราชบุตรของพระองค์นั้น ทรงพระประเสริฐใหญ่ยิ่งกว่าจักรพรรดิทั้งหลาย ฝูงชนซึ่งล้อมรอบพระองค์อยู่นั้น ต่างก็มีอาการสงบนิ่ง ไม่มีใครกล้าเอื้อนเอ่ยปากแต่อย่างใด

กษัตริย์ทรงสงบระงับความตื่นเต้นพระทัยได้แล้วก็ เอื้อนโอษฐ์ตรัสถามว่า

ลูกรัก พ่อไม่ได้คิดเลยว่า ลูกจะปลอมองค์มาเยี่ยงกระยาจกขอทานฉะนี้ ลูกของพ่อเมื่อก่อนนี้ทรงพัสตราภรณ์อันเพริศแพร้ว ประดับองค์ด้วยแก้วมณีมีค่าล้ำ เพียงแต่ตบหัตถ์เท่านั้น สารพัดสิ่งจะมาถึงพระองค์ ลูกเอย ตั้งแต่ลูกจากไป พ่อไม่เคยมีความสุขเลยแม้แต่น้อย ทำไมลูกถึงทิ้งพ่อไว้ให้โศกเศร้า ยโสธราเทวีของลูกก็เช่นกัน เธอมิเป็นอันเสวยและบรรทม เช้าค่ำก่นร่ำไห้จนพักตร์ซีดสลดมัวหมอง การบรรเลงขับร้องและฟ้อนรำ เธอก็มินำพา เธอเพิ่งมาสิ้นทุกข์หมองไหม้ในวันที่ลูกมาถึงนี้เอง ลูกของพ่อทำไมจึงทรงภูษาเหลืองเก่าคร่ำคร่าและเที่ยวขออาหารจากชาวเมืองดังนี้เล่า ลูกรัก


สกุลของหม่อมฉันเป็นอย่างนี้เองค่ะ หม่อมฉันจึงต้องทำอย่างนี้ด้วย

อะไรกันลูกรัก ลูกเอาที่ไหนมาพูด วงศ์ศากยะมีอายุก็ยืนนานนักหนาแล้ว พ่อไม่เห็นมีใครเขาทำดังนี้เลย

สกุลของฉันไม่ใช่ศากยะดอก หากเป็นอริยวงศ์ พระพุทธเจ้าซึ่งเสด็จมาก่อน ได้ทรงกระทำดังนี้ทุกพระองค์ หม่อมฉันจึงต้องทำอย่างพระพุทธองค์นั้น ๆ ด้วย ก็อย่างเดียวกับที่ทรงธรรมต้องสวมเกราะ แต่งเครื่องรบครบครันเยี่ยงกษัตริย์แต่โบราณกาลนั่นแหละค่ะ พระบิดาเป็นกษัตริย์ แต่ลูกเป็นนักบวช ต้องทำอย่างนักบวชทั้งหลายผู้ยังประโยชน์สุขให้แก่โลก ลูกไปค้นหาแก้วมณีอันมีค่ายิ่งกว่าสัตตรัตน์ของพระจักรพรรดิเจ้ามาแล้ว ลูกจะได้แจกจ่ายให้แก่ชาวโลกทั้ง หลายต่อไป

พระราชาทรงฉงนพระทัยยิ่งนัก ด้วยมิได้ทอดพระเนตรเห็นทรัพย์สมบัติใด พระพุทธองค์ก็เสด็จบทจร ทรงจีวรคร่ำคร่าและมีบาตรดินใบหนึ่งเท่านั้นเอง ตรัสถามว่า

สมบัติอะไรที่ไหนกัน ลูกรัก พ่อไม่เห็นมีสิ่งใดเลย

พระมหาโพธิสัตว์ทรงจับพระกรพระพุทธบิดาจูงเสด็จดำเนินไปตามถนน พลางตรัสเล่าให้ฟังถึงพระจตุราริยสัจ สันติปฏิปทา อัฏฐศีลอันควรงดเว้นเสีย เพื่อจะได้ปราศภัย มรรคแปดอันควรสนพระทัยและดำเนินตาม ไม่ว่าจะเป็นกษัตริย์หรือทาสต้อยต่ำ จัณฑาลเข็ญใจปานไร ฉลาด โง่ แก่หรืออ่อนวัยปานไหน ก็พึงสดับและปฏิบัติตามทั้งสิ้น เพื่อ จะได้เข้าสู่นิพพานอันพ้นแล้วซึ่งปวงทุกข์และการเวียนว่ายในห้วงมหรรณพของทางโลก

พระมหากษัตริย์ได้สดับก็ชุ่มชื่นกมล พระพักตร์หายย่น สิ้นฉงนสนเท่ห์ เพราะแสงสว่างแห่งปัญญาได้ปรากฏแก่พระองค์แล้ว ในราตรีนั้นเอง พระเจ้าสิริสุทโธทนะและ พระศรียโสธราผู้เป็นสะใภ้ ก็ทรงสำเร็จพระปรมัตถ์ อันเป็นความเกษมศานติไม่รู้จักเหือดหาย
อฺธิฐานรอยพระบาทเจ้า ขอพื้นที่ทุกแห่งที่พระพุทธ.ประทีปแก้วได้ประทับลงแล้วจงมีแต่ความผาสุขสืบไป โดยฉับพลันทันที เทอญ

แก้ไขครั้งสุดท้ายโดย octavian : 13-10-11 เมื่อ 20:35

Share |